УРОКИ 7 КЛАССА 6-10 АПРЕЛЯ

УРОК 1. ГЛАВНОЕ СОРЕВНОВАНИЕ – БОРЬБА С САМИМ СОБОЙ

ПАРАЛИМПИЙСКИЕ ИГРЫ

Известные спортсмены с инвалидностью

1. Оскар Писториус (1986) – легкоатлет-инвалид из ЮАР. Его часто называют «самым быстрым безногим существом в мире». В 11-месячном возрасте Оскару ампутировали ноги ниже коленей, так как в них от рождения не было костей. Однако он ходил в обычную школу, где активно занимался спортом – бегом, регби, теннисом, водным поло, борьбой. После травмы колена сосредоточился только на легкой атлетике и стал быстро прогрессировать. Спортсмен использует для бега специально разработанные углепластиковые протезы («Гепардовые гибкие ноги»). На Параолимпийских играх в Афинах (2004 г.) Писториус завоевал «бронзу» на стометровке и «золото» на дистанции вдвое длиннее. На чемпионате мира 2006 года среди инвалидов он стал победителем сразу на трех дистанциях – 100, 200 и 400 м. Но настоящая известность пришла к Писториусу, когда он стал соревноваться с полноценными бегунами.

2. Эстер Вергеер (1981) – голландская теннисистка. Считается одной из величайших теннисисток — колясочниц в истории. В девятилетнем возрасте, в результате операции на спинном мозге у Эстер отнялись ноги. Эстер Вергеер — неоднократная победительница турниров Большого Шлема, семикратная чемпионка мира, четырехкратная олимпийская чемпионка. В Сиднее и в Афинах она первенствовала как самостоятельно, так и в паре. С января 2003 года Вергеер не потерпела ни одного поражения, выиграв 240 сетов подряд. В 2002 и 2008 годах становилась лауреатом премии «Лучший спортсмен с ограниченными возможностями», вручаемой Мировой академией спорта «Лауреус».

3. Филипп Круазон (1968) – француз, пловец. В 1994 году Фиоипп получил сильнейший удар током, в результате – ампутации рук и ног. Однако в 42 года он без рук и без ног взял и переплыл пролив Ла-Манш — 34 километра за 13 часов. Подготовка длилась два года. Филипп каждый день занимался на тренажёрах, разрабатывал мышцы, проводил в воде более 30 часов в неделю.

4. Игорь Плотников (1982 года) — российский пловец, победитель и двукратный серебряный призёр Паралимпийских игр в Афинах, победитель Паралимпийских игр в Пекине, чемпион мира и чемпион Европы. С рождения у него отсутствуют обе руки. Игорь начинал с занятий легкой атлетикой в спортивно-оздоровительном центре «НЕГЕ». Прежде, чем стать пловцом занимался лыжным и конькобежным спортом. В паралимпийской сборной команде России с 2002 года. За особую технику плавания ему дали прозвище «тюменский дельфин».

5. Алексей Ашапатов (1973) — российский спортсмен, чемпион и рекордсмен летних Паралимпийских игр 2008 и 2012 годов, чемпион мира (2006), чемпион Европы (2005), десятикратный чемпион России по лёгкой атлетике. В результате несчастного случая в 2002 году потерял ногу. Несмотря на это продолжил занятия спортом, стал мастером спорта России по волейболу сидя. Кроме волейбола серьёзно занимается и другими видами спорта: мастер спорта России международного класса по армрестлингу и заслуженный мастер спорта России по лёгкой атлетике, абсолютный чемпион Европы по метанию диска среди лиц с ограниченными физическими возможностями. В 2008 году на Паралимпийских играх в Пекине завоевал две золотые медали, установив новые мировые рекорды — в толкании ядра и метании диска. На Паралимпийских играх в Лондоне повторил свой успех предыдущих Игр, стал чемпионом как в метании диска, побив собственный мировой рекорд, так и в толкании ядра.

6. Елена Чистилина (1982) — заслуженный мастер спорта, спортсменка Омского центра параолимпийской подготовки. Завоевала серебро XIII Паралимпийских игр в Пекине и две бронзовых медали Паралимпиады в Афинах 2004 года, неоднократно побеждала на чемпионатах России. В 2006 году спортсменка Указом Президента России награждена медалью ордена «За заслуги перед Отечеством» II степени.

7. Тарас Крыжановский (1981) родился без двух ступней. Заслуженный мастер спорта по лыжным гонкам среди инвалидов, чемпион и призер IX Паралимпийских игр в Турине. Первое  параолимпийское «золото» Крыжановский завоевал в Солт-Лейк-Сити.

8. Людмила Волчек (1981) — белорусская спортсменка, гребчиха. На втором курсе университета Людмила упала со второго этажа, врачи сказали, что девушка никогда не сможет ходить. Людмила не стала отчаиваться: она начала заниматься паралимпийскими видами спорта, где и достигла высот. Является вице-чемпионкой пекинской Паралимпиады-2008. Завоевала бронзовую медаль в академической гребле на Паралимпийских играх-2012


Оскар Писториус (1986) — легкоатлет из ЮАР. Ампутированы обе ноги, но с помощью углепластиковых протезов стал многократным медалистом Паралимпийских игр и чемпионатов мира. Эстер Вергеер (1981) — голландская теннисистка. После потери ног в 9 лет стала многократной чемпионкой мира и олимпийской чемпионкой, выиграв 240 сетов подряд. Филипп Круазон (1968) — французский пловец. После ампутации рук и ног переплыл Ла-Манш за 13 часов, тренируясь 30 часов в неделю. Игорь Плотников (1982) — российский пловец. С рождения без рук, многократный медалист Паралимпийских игр и чемпионатов мира. Алексей Ашапатов (1973) — российский спортсмен. Потерял ногу, но стал чемпионом Паралимпийских игр, мировым рекордсменом и мастером спорта в нескольких видах спорта. Елена Чистилина (1982) — российская спортсменка, серебряный призёр Паралимпийских игр в Пекине и бронзовый медалист в Афинах. Тарас Крыжановский (1981) — российский лыжник, родился без ступней. Чемпион Паралимпийских игр в Солт-Лейк-Сити. Людмила Волчек (1981) — белорусская гребчиха. После падения с второго этажа, не став отчаиваться, стала вице-чемпионкой Паралимпиады в Пекине.

2. Подготовьте эссе на тему: «Спорт для всех».

Спорт — это важная часть жизни каждого человека, независимо от состояния здоровья. Паралимпийские игры показывают, как люди с ограниченными возможностями могут достигать высоких результатов. Спорт помогает развить физическую силу, уверенность в себе и дух победителя. Он доступен всем, и каждый может найти свою нишу. Спорт учит нас преодолевать трудности и верить в себя, независимо от обстоятельств.

3. Вставьте пропущенные предлоги в, на, из, с, к.

1.Первые паралимпийские игры прошли … Риме .. 1960 году. 2. Они были
организованы совместно … летними Олимпийскими играми. 3. В Риме
соревновались 400 спортсменов … колясках … 23 стран. 4. С этого времени
началось бурное развитие паралимпийского движения … мире. 5. Участие …
соревнованиях … мировом уровне помогает спортсменам поверить в свои
силы. 6. Паралимпийские игры имеют огромное влияние … отношение …
инвалидам в обществе

в, в
с
на, из
в
в, на
на, к

4. Прочитайте предложения. Обратите внимание на выделенные слова.
Задайте к ним вопросы.

1.Этот вид спорта очень популярен сейчас. 2. Возникновение этих соревнований связывают с именем английского нейрохирурга Людвига Гуттмана. 3. Об этом случае он прочитал в газете. 4. Эта история показала, что люди
с ограниченными возможностями могут достичь высоких результатов в
спорте и быть равноправными участниками общества.


Какой вид спорта очень популярен сейчас?
С каким именем связывают возникновение этих соревнований?
Где он прочитал об этом случае?
Что показала эта история?

5. Перепишите предложения, выбирая подходящие по смыслу слова из
скобок.

1. На танке были видны следы. Следы (те – эти) оставили вражеские
снаряды. 2. Когда он рассказал (о той – об этой) встрече друзьям, (те – эти)
очень удивились. 3. (этот – тот) рассказ я прочитал в газете. 4. (о том – об
этом), как всё произошло, ничего не известно.

Эти
Об этой, эти
Этот
О том

УРОК 2.

1. Прочитайте рассказ и скажите, почему он так называется.

Рассказ называется «Через это надо перешагнуть», потому что мальчик учится преодолевать трудности и не сдаваться.

ЧЕРЕЗ ЭТО НАДО ПЕРЕШАГНУТЬ

На уроке физкультуры мы ходили друг за другом, поднимали и опускали
руки, приседа՛ли, прыгали. Николай Петрович проверил наши спортивные
данные, и оказалось, что я ничего-то и не умею. Ни бегать, ни прыгать.
Мне было стыдно. И я решил тренироваться.
Натянул между стульями шнурок, прыгнул… Стулья лежали вверх ножками,
мама поливала коленку зелëнкой.
– Так не годится, – сказал папа. – Тренироваться надо во дворе.



Я вспомнил свои спортивные неудачи и вздохнул. Папа меня понял.
– Через это надо перешагнуть, – сказал он, – иначе ничего не выйдет.
Надевай спортивную форму и беги во двор.
Спортивную форму надеть просто, и во двор спуститься не трудно, а вот
как всë остальное? Я набрал побольше воздуха и побежал «спортивным
бегом», как показывал Николай Петрович. Не глядя по сторонам, я побежал
к площадке. Начертил линию – место, где надо оттолкнуться, – разбежался,
толкнулся, прыгнул!… Ничуть не лучше, чем на уроке физкультуры.
– Что ты прыгаешь, будто палку проглотил? – крикнул с балкона
восьмиклассник Серëжа. – Нужно собраться и сильно оттолкнуться, а ноги
вытянуть как можно дальше вперëд!
Я собрался, прыгнул… и упал на спину.
– Вставай, чемпион, – сказал Серëжа, протягивая руку. – Смотри, как
это делается…
Во двор набежало полно ребят из соседних домов: мы вместе тренировались, бегали, прыгали. И почему я решил, что надо мной будут
смеяться?
Про свои тренировки я рассказал своим одноклассникам. Кто-то из
ребят сказал:
– Как-то неудобно во дворе…
Я вспомнил, как сам боялся выйти во двор, вспомнил папины слова и
сказал:
– Через это надо перешагнуть.
Каждое утро, в любую погоду я звоню своим друзьям, и мы выходим на
тренировки. Впереди бежит папа, потом – Серёжа-восьмиклассник, потом
я, потом ребята из нашего двора и из нашего класса.


По М. Фроловой
приседа՛ть (присе՛сть) – կքանստել, պպզել

  1. Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
    2. Что посоветовал отец сыну?
    3. Как прошла первая «тренировка» во дворе?
    3. Почему мальчик решил тренироваться дома
    4. Кто стал учить мальчика правильно прыгать?
    5. О чём рассказал мальчик в классе?
    6. С кем стал тренироваться мальчик?

    Отец посоветовал перешагнуть через трудности и продолжать тренироваться. Первая тренировка была неудачной: мальчик упал, но не сдался. Мальчик тренироваться дома, потому что боялся, что будут смеяться. Мальчика учил прыгать старший парень Серёжа. Мальчик рассказал о тренировках в классе. Мальчик стал тренироваться с друзьями и ребятами из двора.

2.Напишите эссе: «Спорт в моей жизни».
Спорт — важная часть моей жизни. Я занимаюсь футболом и бегом. Спорт помогает мне быть здоровым, развивает дисциплину и уверенность. Он учит меня работать в команде и преодолевать трудности. Спорт помогает мне верить в себя и достигать своих целей.

Ֆիզիկա նախագիծ

Ինչի մասին է՝
Մենք պետք է գնանք կանգնենք կշեռքի վրա, իմանանք քանի կիլոգրամ ենք, դրանից հետո հասկանալ թե քանի նյուտոնի ուժ է մեր կիլոգրամների չափը
Ես 61 կիլո եմ
Այսինքն՝
1 n = 1կգ
իմ քաշը 61 նյուտոնի ուժ է։

Ֆիզիկա

1.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:
Մարմնի կշիռը դա այն ուժն է, որը տեղի է ունենում մարմնի զանգվածի և Երկրի գրավիտացիոն դաշտի ազդեցությամբ։ Այն ուղղված է դեպի Երկրի կենտրոն։

2.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:
Մարմնի կշիռը գրավիտացիոն ուժ է, որը կախված է մարմնի զանգվածից և Երկրի գրավիտացիոն դաշտի ուժից։

3.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտեղ է այն կիրառված
Մարմնի կշիռը ուղղված է նվազագույնը դեպի Երկրի կենտրոն։ Այն կիրառվում է մարմնի վրա, օրինակ՝ մեկի վրա՝ աստղաբառարանական ուժ, որը տեսանելի է ամենուր։

4.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:
Մարմնի կշիռը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով.
P=m×gP = m \times gP=m×g
Որտեղ՝

ggg — Երկրի գրավիտացիոն արագությունը (մոտ 9.8 մ/վ^2)

PPP — մարմնի կշիռը (նյուտոններ)

mmm — մարմնի զանգվածը (կիլոգրամներով)

5.Պարզաբանել մարմնի կշռի և ծանրության ուժի տարբերությունները:
Մարմնի կշիռը և **վերարժում ** 20

6.Քննարկել Նկարագրություն

  • Մարմնի զանգվածը՝ մարմնի նյութական քանակությունը, ثابت է։
  • Մարմնի կշիռը՝ ուժ է, որը որոշվում է գրավիտացիայի ազդեցությամբ և կարող է փոխվել։

Միավորներ

  • Մարմնի զանգվածը չափվում է կիլոգրամներով (կգ)։
  • Մարմնի կշիռը չափվում է նյուտոններով (Ն)։

Արժեքի փոփոխություն

  • Մարմնի զանգվածը չի փոխվում։
  • Մարմնի կշիռը կարող է փոխվել՝ կախված տեղից (օրինակ՝ Երկրի վրա կամ Արևմուտքում)։

Բանաձև

Մարմնի կշիռը՝ P=m×gP = m \times gP=m×g (որտեղ ggg՝ գրավիտացիոն արագությունը)։

Մարմնի զանգվածը՝ mmm

Աշխարագրություն

Ապրիլ 06_10.04

Դաս 4.1 Աշխարհի քաղաքական բաժանումը,քաղաքական քարտեզ

դաս 4.2 Պետական տարածք պետական սահման

դաս 4.3 Պետությունների խմբավորում

Պատասխանել հարցերին

1.Սահմանել’ քաղաքական քարտեզ հասկացությունը:

Քաղաքական քարտեզը աշխարհի բաժանումն է, որը ցույց է տալիս պետությունների սահմանները և մայրաքաղաքները։

2.Ի՞նչ է պետական սահմանը:

Պետական սահմանը այն տարրն է, որն առանձնացնում է պետության տարածքը՝ նշելով, թե որտեղ է վերջանում մեկ պետությունը և սկսվում մյուսը։

3.Ի՞նչ նշանակություն ունեն սահմանները երկրի համար:

Սահմանները կարևոր են պետության ինքնիշխանությունը պաշտպանելու, անվտանգությունը ապահովելու և միջազգային հարաբերություններում կարգավորումներ անելու համար։

4.Ինչո՞վ են տարբերվում սահմանադրական և բացարձակ միապետությունները:

Սահմանադրական միապետություն՝ թագավորն ունի խորհրդանշական դեր, իսկ իշխանությունը կառավարությունում է։ Բացարձակ միապետություն՝ միապետը ունի լիարժեք իշխանություն և չի սահմանափակվում օրենքներով։

English

Vocabulary bank, make up sentences with the phrases from the vocabulary bank, unit 14

1 – Please don’t make a mess in your room.
2 – You need to make an effort if you want to succeed in school.
3 – I help my parents to do housework every weekend.
4 – Always do your best, even when something is difficult.
5 – They had an argument about what movie to watch.
6 – He had an accident while riding his bike.
7 – Let’s take a break after we finish this task.
8 – I will take an exam in math tomorrow.
9 – He had to give a talk about climate change at the conference.
She was nervous to give her presentation in front of the class.
The president will give a speech during the ceremony.


10 – Can you give me a hand with carrying these boxes?
11 – Can you tell the time on this clock?
12 – To tell the truth, I was a little nervous before the presentation.

Մայրենի

7 Ինչպես նորոգել աշխարհը։ Գարսիա Մարկես

Մի գիտնական, որ ապրում էր աշխարհի խնդիրներով մտահոգ, վճռել էր գտնել ուղիներ դրանք նվազեցնելու համար: Օրեր էր անցկացնում իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները:
Մի օր յոթամյա որդին ներխուժեց նրա սրբավայրը և որոշեց օգնել հորն աշխատել: Գիտնականը նյարդայնացած, որ իրեն ընդհատել են, խնդրեց տղային ուրիշ տեղ խաղալ: Տեսնելով, որ անհնար է նրան դուրս հրավիրել, հայրը մտածեց մի բանով շեղել որդու ուշադրությունը: Պատահաբար գտավ մի ամսագիր` աշխարհի քարտեզի պատկերով. այն է, ինչ անհրաժեշտ էր:
Մկրատով կտրտեց քարտեզը տարբեր մասերի և կպչուն ժապավենի հետ միասին հանձնեց որդուն` ասելով.
– Քանի որ սիրում ես գլուխկոտրուկներ, քեզ կտամ աշխարհը բոլորովին կոտրված, որ այն նորոգես առանց որևէ մեկի օգնության:
Հաշվարկեց, որ փոքրիկից կպահանջվի տասը օր` քարտեզն ի մի բերելու համար, սակայն այդպես չեղավ: Մի քանի ժամ անց նա լսեց երեխայի ձայնը, որ հանգիստ կանչում էր.
– Հայրի՜կ, հայրի՜կ, ամեն ինչ արեցի, ավարտեցի:
Սկզբում հայրը չհավատաց: Մտածեց, որ անհնար է նրա տարիքում վերստանալ ամբողջական մի քարտեզ, որը նախկինում երբեք չի տեսել: Կասկածամիտ, հայացքը բարձրացրեց գրառումներից այն վստահությամբ, որ կտեսնի երեխայի տարիքին համապատասխան աշխատանք. քարտեզն ավարտուն էր: Բոլոր կտորները տեղադրված էին իրենց համապատասխան տեղերում: Ինչպե՞ս էր հնարավոր: Ինչպե՞ս էր երեխան կարողացել: Զարմանքով հարցրեց որդուն.
– Որդյա՛կս, դու չգիտեիր ինչպիսի՞ն է աշխարհը, ինչպե՞ս ես արել:
– Հայրի՛կ, պատասխանեց որդին,- Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված: Այնպես որ, շրջեցի կտորներն ու սկսեցի «հավաքել» այդ մարդուն, որ, այո´, գիտեի թե ինչպիսին էր:
– Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:

Առաջադրանքներ

Ա․ Առանձնացրե՛ք այն միտքը, որը Ձեր կարծիքով իր մեջ ներառում է ստեղծագործության հիմնական գաղափարը։ Հիմնավորե՛ք Ձեր ընտրությունը։

Իմ կարծիքով ստեղծագործության հիմնական միտքն այն է, որ եթե մարդը ճիշտ լինի, աշխարհն էլ ճիշտ կլինի։

Հիմնավորում․
Պատմության մեջ տղան չի կարողանում հավաքել աշխարհի քարտեզը, բայց կարողանում է հավաքել մարդու նկարը։ Երբ մարդուն «ճիշտ» է հավաքում, աշխարհն էլ ինքն իրեն ճիշտ է դառնում։ Սա ցույց է տալիս, որ ամեն ինչ սկսվում է մարդուց։

Բ․Ընտրե՛ք ճիշտ պատասխանը․ստեղծագործության գաղափարը հետևյալլն է․

  • աշխարհը նման է թղթին․այն կարելի է մասերի բաժանել
  • քարտեզն ու մարդը նման են իրար․ երկուսին էլ կարելի է ,,պատառոտել,,
  • ճանաչիր մարդուն, կճանաչես նաև աշխարհը։

Ճիշտ պատասխանն է՝
ճանաչիր մարդուն, կճանաչես նաև աշխարհը։

Մեր ընթերցաց պատմվացքներից դուրս գրիր ձայնարկություններ և որոշիր տեսակը

«հայրի՜կ»

Տեսակ՝ կանչական

«որդյա՛կս»

Տեսակ՝ կանչական

«հայրի՛կ»

Տեսակ՝ կանչական

«չլինի՜»
Տեսակ՝ զգացական

«զգո՜ւյշ»

Տեսակ՝ կոչական

«է՛յ»

Տեսակ՝ կոչական

«փիսի՛, փիսի՛, փիսի՛»

Տեսակ՝ կոչական

«հա՜» (մի քանի տեղ)

Տեսակ՝ զգացական

«Ա՜խ»

Տեսակ՝ զգացական

«Չէ՜»

Տեսակ՝ զգացական

«Դո՛ւրս»

Տեսակ՝ կոչական

«Սատկի՛ր»

Տեսակ՝ զգացական

«Ների՛ր»

Տեսակ՝ հրամայական

«Հը՛մ»

Տեսակ՝ զգացական

«կերա՜ր»

Տեսակ՝ զգացական

«վա՜յ»

Տեսակ՝ զգացական

«բա՛ց չեմ անի» (բա՛ց)

Տեսակ՝ զգացական


Գրիր պատմություն քո գրված դառձվածքներով

Մի օր ես ու ընկերներս խաղում էինք բակում։ Հանկարծ լսվեց մի ձայն․ «է՛յ, սպասե՛ք ինձ»։ Շրջվեցինք ու տեսանք փոքրիկ Արմանին։ Նա վազում էր ու ասում․ «հա՜, հասա ձեզ»։

Այդ պահին մի կատու անցավ մեր կողքով, ու Արմանը սկսեց կանչել․ «փիսի՛, փիսի՛, փիսի՛»։ Բայց կատուն չմոտեցավ։ Ես ասացի․ «զգո՜ւյշ, մի՛ վազիր, ընկնելու ես»։ Բայց նա չլսեց ու իսկապես ընկավ։ Ասաց․ «վա՜յ, ցավեց»։

Մենք մոտեցանք նրան և ես ասացի․ «Ների՛ր, որ չօգնեցի շուտ»։ Նա ծիծաղեց ու ասաց․ «հը՛մ, ոչինչ»։

Հանկարծ մի շուն հայտնվեց, ու բոլորս մի պահ վախեցանք։ Արմանը գոռաց․ «Դո՛ւրս, Դո՛ւրս»։ Իսկ Վահեն կատակով ասաց․ «Սատկի՛ր»։ Ես էլ ասացի․ «Չէ՜, մի՛ գոռացեք, ավելի կվախենա»։

Շունը մոտեցավ, բայց պարզվեց՝ բարի էր։ Արմանը ուրախացավ ու ասաց․ «Ա՜խ, ինչ սիրուն շուն է»։

Մոտնեում էր գիշերը և այդ պահին պատուհանից մի մայրիկ գոռաց․ «որդյա՛կս, տուն արի» երեխան ասաց, չեմ ուզում, միքիչ հետո կգամ, մայրը շարունակեց կանչել, բայց նա արդեն ուշադրություն չեր դառձնում։

Այդ դրվագից հետո մենք բոլորս ծիծաղեցինք։ Արմանը ասաց․ «չլինի՜ արդեն ուշ է»։ Ես պատասխանեցի․ «չէ՜, դեռ ժամանակ կա խաղալու»։

Այդ օրը շատ զվարճալի անցավ, ու մենք երկար ժամանակ հիշում էինք այդ բոլոր հավեսին պահերը։

Առաջադրանք, ապրիլի 7-14, առաջադրանք 7-րդ դաս.

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Ար­շա­կո­ւնյաց Հայաս­տա­նի բա­ժա­նո­ւմն ու ան­կու­մը/էջ 115-122/

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:
ա­վատ և ա­վա­տա­ռու • ա­վա­տա­տի­րու­թյո­ւն • ա­զատ­ներ և ա­նա­զատ­ներ • Խոս­րով III Կո­տակ
(330-338) • Տի­րան • Ար­շակ II • Պապ • Ներ­սես Պա­րթև • Վռամ­շա­պո­ւհ • Դվին •
Ար­շա­կա­վան • Աշ­տի­շատ • Ձի­րա­վի ճա­կա­տա­մա­րտ
Ա2 | Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչ­պե­՞ս ար­մա­տա­վոր­վեց ա­վա­տա­տի­րու­թյո­ւնն Ար­շա­կու­նյաց Հայաս­տա­նո­ւմ։
բ. Բա­ցատ­րի­՛ր։ Ին­չո­՞վ էր պայ­մա­նա­վոր­ված թա­գա­վո­րա­կան իշ­խա­նու­թյան թու­լա­ցու­մը
ա­վա­տա­տի­րու­թյան ձևա­վոր­ման ըն­թաց­քո­ւմ։
գ. Հիմա­վո­րի­՛ր։ Ին­չո­՞ւ Հռո­մը չհան­դո­ւր­ժեց Պապ ար­քայի ձեռ­նար­կած վե­րա­փո­խու­թյո­ւն­նե­րը և
կազ­մա­կեր­պեց նրա սպա­նու­թյու­նը։
Ա3 | Քննադատական մտածողություն
1. Ճա­նա­չի­՛ր ազ­դե­ցու­թյու­նը։ Ի՞նչ ես կար­ծո­ւմ, ի՞նչ ա­ռա­վե­լու­թյո­ւն տվեց Հայոց ե­կե­ղե­ցո­ւն այն, որ
Պապ ար­քան ար­գե­լեց կա­թո­ղի­կո­սի ձեռ­նադ­րու­մը Կե­սա­րի­այո­ւմ։
2. Ընդ­հան­րաց­րո։ Ի՞նչ հետ­ևա­նք­ներ ու­նե­ցավ և կա­րող էր ու­նե­նալ այն, որ ար­քան, նա­խա­րար­նե­րն
ու ե­կե­ղե­ցին բա­ժան­վե­ցին Հռո­մի, Սա­սա­նյան­նե­րի և կե­նտ­րո­նա­ձիգ իշ­խա­նու­թյան կո­ղմ­ն ա­կից­նե­րի։
3. Գնա­հա­տի­՛ր: Որ­քա­նո­՞վ էր հիմ­ն ա­վոր Վռամ­շա­պո­ւհ ար­քայի՝ Հայոց հո­ղե­րը հոգ­ևոր-մ­շա­կու­թային
ճա­նա­պար­հով մի­ա­վո­րե­լու փոր­ձը։
Ա4 | Փո­փո­խո­ւթյո­ւն և շա­րու­նա­կա­կա­նո­ւթյո­ւն
Պատ­կե­րաց­րո՛ւ, որ դու Վռամ­շա­պո­ւհ ար­քան ես և մտա­ծո­ւմ ես հայոց գրեր ստեղ­ծե­լու մա­սին, բայց
պար­սից ար­քայի թույլտ­վու­թյու­նը չու­նե­ս։ Ինչ­պե­՞ս կփոր­ձես հա­մո­զել պար­սից ար­քային, որ նա թույլ
տա, որ հայե­րը սե­փա­կան գի­րն ու գրա­կա­նու­թյու­նը ստեղ­ծե­ն։
Ի­՞նչ ես կար­ծո­ւմ, ե­թե Վռամ­շա­պո­ւհ ար­քան չդի­մեր պար­սից ար­քայի­ն՝ հայոց գրե­րի ստեղ­ծու­մը թույլ
տա­լու հար­ցով, դա ի՞նչ խն­դիր­ներ կա­ռա­ջաց­նե­ր։

1 | Հա­մե­մա­տի­՛ր և ներ­կայաց­րո­՛ւ: Կա­՞ն արդյոք տար­բե­րու­թյո­ւն­ներ եր­կու պատմիչ­նե­րի փո­խան­ցած տե­ղե­կու­թյո­ւն­նե­րո­ւմ։ Յու­րա­քան­չյո­ւր պատ­միչի տեքս­տո­ւմ գտի՛ր այն տե­ղե­կու­թյո­ւն­նե­րը, որ բա­ցա­կայո­ւմ են մյու­սի մո­տ։ Ի՞նչ
են հա­վե­լո­ւմ դրա­նք հիմ­նա­կան տե­ղե­կու­թյա­նը­։
2 | Մեկ­նա­բա­նի­՛ր: Ինչ­պե­՞ս կմեկ­նա­բա­նեք այն, որ թե՛ Փա­վս­տոս Բու­զան­դը,
թե՛ Մով­սես Խո­րե­նա­ցին սև գույ­նով են ներ­կայաց­նո­ւմ նոր քա­ղա­քի
բնակ­չու­թյանը։

Առաջադրանք 2

Ար­շա­կո­ւնյաց Հայաս­տա­նի սո­ցի­ալտնտե­սա­կան և մշա­կու­թային կյան­քը/էջ123-127/

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:
ուշ հել­լե­նի­զմ (կամ հետ­հել­լե­նի­զմ) • հայ­րե­նիք • պա­րգ­ևա­կա­նք • գան­ձա­գին •
վան­քա­պատ­կան • գոր­ծա­կա­լու­թյո­ւն­ներ • Յա­մբ­լի­քոս Բա­բե­լո­նա­ցի • Մար Ա­բաս Կա­տի­նա •
ա­պա­կե­գոր­ծու­թյո­ւն • Գառ­նի
Ա2 | Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ ա­ռա­նձ­նա­հատ­կու­թյո­ւներ ու­ներ Ար­շա­կու­նյաց ուշ հել­լե­նիս­տա­կան (կամ
հետ­հել­լե­նիս­տա­կան) Հայաս­տա­նի մշա­կույ­թը։ Ինչ­պի­սի՞ փո­փո­խու­թյո­ւն­նե­րի են­թա­րկ­վեց մշա­կույթն
այդ շր­ջա­նո­ւմ։
բ. Հիմա­վո­րի­՛ր։ Ի՞նչ քայ­լե­րի դի­մե­ցին Սա­սա­նյան­նե­րը՝ Հայաս­տա­նո­ւմ ի­րե­նց ար­քայա­տոհ­մը
հաս­տա­տե­լու հա­մար, ին­չո։
գ. Բա­ցատ­րի­՛ր: Ինչ­պե­՞ս է­ին կար­գա­վոր­վո­ւմ ար­քայի և նա­խա­րար­նե­րի հա­րա­բե­րու­թյո­ւն­նե­րը։
Ա3 | Քննադատական մտածողություն
1. Ընդ­հան­րաց­րո։ Ին­չո­՞վ էր պայ­մա­նա­վոր­ված Ար­շա­կու­նյաց Հայաս­տա­նո­ւմ ար­քայա­կան
իշ­խա­նու­թյան թու­լա­ցու­մը։
2. Ճա­նա­չի­՛ր ազ­դե­ցու­թյու­նը։ Ի՞նչ հետ­ևա­նք­ներ ու­նե­ցավ քա­ղաք­նե­րի ան­կո­ւմն Ար­շա­կու­նյաց
Հայաս­տա­նո­ւմ։
3. Վեր­լու­ծի­՛ր: Ի՞նչ փո­փո­խու­թյո­ւն­նե­րի հան­գեց­րեց ա­վա­տա­տի­րա­կան կար­գե­րի ձևա­վո­րու­մը
Ար­շա­կու­նյաց Հայաս­տա­նո­ւմ։
Ա4 | Փո­փո­խո­ւթյո­ւն և շա­րու­նա­կա­կա­նո­ւթյո­ւն
Պատ­կե­րաց­րո՛ւ, որ դու Խոս­րով III Կո­տակ ար­քայի գրա­գի­րն ես, և քեզ հա­նձ­նա­րար­վել է շարադրել մի
պայ­մա­նա­գիր, ո­րը պե­տք է կնք­վի ար­քայի և իր նա­խա­րար­նե­րից մե­կի (ո­րո­շի՛ր ինքդ) մի­ջև։
Պայ­մա­նա­գի­րը պե­տք է նե­րա­ռի յու­րա­քան­չյո­ւր կող­մի պար­տա­կա­նու­թյո­ւն­նե­րը և ի­րա­վո­ւնք­նե­րը:­
Ի­նչ­պի­սի՞ պար­տա­վո­րու­թյո­ւն­ներ և ի­րա­վո­ւնք­ներ կու­նե­նար կող­մե­րից յու­րա­քան­չյու­րը։

Մաթեմատիկա

Առ։ 1

 Պարզե՛ք, թե a-ի (և b-ի, եթե առկա է) որ արժեքների դեպքում նշված առնչությունը ճիշտ կլինի.

ա) {a} ∪ {5} = {5, 8}

բ) {a, 7} ∪ {9} = {4, 7, 9},

գ) {a, b} ∪ {4, 0} = {4, 0, 8, 2}

դ) {a, b} ∪ {5, 6} = {5, 6, 7}

Առ։ 2

A բազմությունն ունի 4 տարր, A ∪ B բազմությունը՝ 13 տարր, իսկ A ∩ B-ն՝ 3: Քանի՞ տարր ունի B բազմությունը:

Առ։ 3

Դիցուք, A-ն 50-ից փոքր 3-ի բաժանվող բնական թվերի բազմությունն է, իսկ B-ն՝ 50-ից փոքր 5-ի բաժանվող բնական թվերի: Գրե՛ք A, B, A ∩ B, A ∪ B բազմությունները:

Առ։ 4

Սպորտային ակումբում կա 25 անդամ: Նրանցից յուրաքանչյուրը հաճախում է կամ ֆուտբոլի, կամ թենիսի խմբակների: Հայտնի է, որ 15 հոգին հաճախում է ֆուտբոլի խմբակի, իսկ 17-ը՝ թենիսի: Քանի՞ հոգի է մասնակցում և՛ թենիսի, և՛ ֆուտբոլի խմբակներին:

Առ։ 5

Նույն թաղամասում ապրող երեխաներից յուրաքանչյուրն ունի հեծանվից, ինքնագլորից կամ գնդակից առնվազն մեկը: Նրանցից 25-ն ունի հեծանիվ, 13-ը՝ ինքնագլոր, 10-ը՝ գնդակ: Հայտնի է, որ 7 հոգի ունի հեծանիվ ու ինքնագլոր, ինքնագլոր ու գնդակ ունեցող չկա, իսկ 4 հոգի ունի հեծանիվ ու գնդակ:

ա) Քանի՞ երեխա ունի և՛ հեծանիվ, և՛ ինքնագլոր, և՛ գնդակ:

բ) Քանի՞ երեխա է ապրում այդ թաղամասում:

գ) Քանի՞ երեխա ունի միայն ինքնագլոր:

դ) Քանի՞ երեխա ունի միայն հեծանիվ:

ե) Քանի՞ երեխա ունի միայն գնդակ: